Kocha Senegal Kikaangoni CAF
Shirikisho la soka barani Afrika, (CAF), limeanza kuchukua taratibu za kinidhamu dhidi ya kocha wa timu ya taifa ya Senegal, Pape Thiaw, kufuatia matukio yenye utata yaliyotokea mwishoni mwa fainali ya Kombe la Mataifa ya Afrika (AFCON 2025) dhidi ya wenyeji Morocco jijini Rabat. Uamuzi huo wa CAF unakusudia kutoa adhabu kwa Thiaw kwa jinsi alivyoshawishi wachezaji wake kutoka uwanjani kama aina ya kupinga dhidi ya maamuzi ya mwamuzi, jambo lililozua mjadala mkubwa ndani ya soka la Afrika na kimataifa.
Katika mchezo uliozongwa na utata, Senegal ilitangazwa washindi wa AFCON baada ya kufunga bao 1-0 katika nyongeza ya muda, lakini dakika za mwisho za mchezo zilijazwa na mivurugano ya kihistoria. Thiaw aliagiza wachezaji wake kuondoka uwanjani kutokana na hisia za kutokuafikiana na uamuzi wa mwamuzi kufutia penati iliyotolewa kwa Morocco, hatua iliyosababisha timu yote kuondoka uwanjani kwa karibu dakika kadhaa kabla ya kurejea na kuendelea na mchezo.
Tukio hilo lilizusha sintofahamu kubwa, zogo la mashabiki kuingia uwanjani, na vishindo vya hisia vikiendelea hadi katika vyombo vya habari na mitandao ya kijamii. CAF kwa dhati imeeleza kutokukubaliana na hatua hizo zisizostahili na kwa nguvu imeanza kutathmini matukio yote kwa kutumia picha za video na taarifa za mwamuzi ili kuona viwango vya adhabu vinavyostahili kutolewa.
Jambo kuu lililosababisha mlolongo wa matukio hayo ni uamuzi wa mwamuzi Jean-Jacques Ndala wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo kuamua kutoa penati kwa Morocco wakati mchezo ulikuwa ukikaribia kufika tamati. Hii ilifuatana na bao lililokataliwa la Senegal, jambo lililochochea hasira za upande wa Senegal na kupelekea Thiaw kuita wachezaji nje ya uwanja kama njia ya kulalamika kwa kile alichokiona kama uamuzi usiofaa.
Kwa mujibu wa taarifa zilizopatikana, Thiaw sasa anakabiliwa na kusimamishwa majukumu ya kuwa kocha kwa michezo kadhaa na hata adhabu ya kifedha, huku idadi kamili ya michezo atakayokosa kutumikia ikisubiri nafasi yake. CAF inatarajiwa pia kumuidhinisha kipaumbele cha kuzipitia ripoti zote pamoja na ushahidi wa video kabla ya kutoa uamuzi rasmi wa adhabu.
Akizungumzia kitendo chake baadaye, Thiaw ametangaza wazi kuomba radhi kwa soka kwa namna alivyoshughulikia tukio hilo. Katika mahojiano ya baada ya mchezo, kocha huyo alikiri kwamba alikosea kuwashauri wachezaji wake kuondoka uwanjani na kwamba hisia zilichanganya akili zake katika wakati wa wa mchezo. Aliongeza kuwa baada ya kutafakari akarejea nyuma na kuwarejesha wachezaji uwanjani ili mchezo uendelee kama ilivyo taratibu.
“No lazima tukubali kwamba ilikuwa ni hisia kali. Niliona ni sahihi kuwatoa uwanjani, lakini baada ya kufikiria kwa kina, niligundua ilikuwa ni tamaa ya kukosa uvumilivu. Nimewaomba radhi wachezaji wangu na pia soka kwa ujumla. Ni kosa ambalo halipaswi kutokea,” Thiaw alisema alivyosema katika mahojiano ya vyombo vya habari.
Uamuzi huu wa kocha kusimamishwa utekelezaji wa kazi zake ni hatua kubwa kwa CAF inayolenga kuweka mifumo ya nidhamu na kuhakiksha kuwa soka la Afrika linaendelea kufanyika kwa heshima na kuheshimu maamuzi ya waamuzi. Ni wazi kwamba tukio hilo limeacha alama kubwa katika historia ya AFCON, na limeibua maswali zaidi kuhusu uhusiano kati ya maamuzi ya waamuzi na utulivu wa timu wakati wa mashindano ya kimataifa.
Aidha, sio tu Thiaw anatakiwa kukabili adhabu, bali pia wachezaji wengine wa taifa la Senegal wanaweza kupigwa marufuku kushiriki michezo kadhaa kama sehemu ya hatua za nidhamu kutokana na jinsi walivyohusika katika hali hiyo ya kuchukua hatua kali ya kuondoka uwanjani kama aina hiyo ya utovu wa nidhamu.CAF inaendelea kufanya uchunguzi wa kina juu ya jinsi mambo yalivyotendeka kabla ya kutangaza adhabu kamili.
Tukio hilo limeibua mjadala mkubwa si tu ndani ya bara la Afrika bali pia kimataifa, ambapo wadau mbalimbali wa soka wameonyesha wasiwasi kuhusu athari za hatua kama hizo kwa soka la kitaifa. Wengine wameelezea kuwa ni lazima kuwe na uwajibikaji ili kuhakikisha hadhi ya mashindano ya kimataifa haivunjwi, huku wengine wakisisitiza umuhimu wa kushughulikia hisia kali za mchezo kwa utulivu zaidi ili kuepuka matukio kama haya yanayoweza kuathiri soka kwa ujumla.
Kwa upande mwingine, wachezaji wakuu na viongozi wa timu ya Senegal wamesema kuwa licha ya kutokea kwa tukio hilo la utata, bado wanajivunia ubingwa wao wa AFCON na matumaini yao ni kutambuliwa kwa kazi yao nzuri uwanjani. Uamuzi wa CAF kufungua uchunguzi na kutangaza adhabu unatarajiwa kuwa somo kwa timu zote zinazoshiriki kwenye mashindano ya kimataifa.
Kwa ujumla, utolewaji wa adhabu dhidi ya kocha Pape Thiaw ni ishara wazi ya CAF kuonyesha kuwa kwa soka la Afrika, nidhamu na heshima kwa mchezo vinapaswa kushikiliwa hata wakati wa presha kubwa kama ile ya fainali ya AFCON.
